Opis
„Rim je osnovao jedan kopilan, neobuzdan rmpalija koji je ubio brata blizanca u svađi i koji
je, na čelu družine mladih pastira i pljačkaša, stvorio utočište za lutalice sumnjive
naravi i porekla. Do žena su dolazili redovnim otmicama i silovanjima, ugled i širi uticaj
sticali su na bojnom polju.
Tako su govorili sami Rimljani. Oni su, dakle, i sami smatrali da potiču od ubica,
silovatelja, razbojnika i skitnica. Da li je stvarno bilo tako? I šta nam takve legende o
poreklu govore o jednom narodu i o njegovoj predstavi o sebi?
Većina savremenih istorija Rima samo ukratko pomene taj prvi deo književne tradicije o
osnivanju i ranom životu grada, pošto se uveliko ustanovilo da je to samo mit, a ne istorija.
[…] Priča da je jedan grad nastao tako što su se poljoprivrednici okupili na istom mestu i
postepeno razvili zajedničku infrastrukturu, vojsku, tržnice i društvena ili kultna
stecišta ne zvuči baš maštovito, iako u većini slučajeva predstavlja sasvim tačan prikaz.
[…]
Kao grad na reci nasred Apeninskog poluostrva, Rim ima povoljan strateški položaj, koji je
sasvim očigledno igrao važnu ulogu u njegovoj kasnijoj vladavini Italijom i celim
Sredozemljem. Mesto je obilovalo pijaćom vodu, imalo je lak pristup moru, ali je bilo
dovoljno zaklonjeno od pomorskih pljačkaša. Tibar je bio plovan za manje brodove, a prirodno
pristanište se nalazilo iza okuke reke oko Marsovog polja (Campus Martius). Svaki brežuljak
mogao se utvrditi zidinama. […] Važno je pak to da se Rim nalazio na čvorištu trgovine i
puteva u više smerova. Tu je bio prirodan gaz preko Tibra na putu iz Etrurije na jug, prema
Kampaniji, a „Put soli“ (Via Salaria) vodio je od ušća reke gde se vadila dragocena so,
uzvodno ka planinama, dok se u suprotnom smeru transportovala stoka. A i u odnosu na ostatak
Sredozemlja, grad se smestio u samo središte sveta. Rim je bio raskršće puteva koje je
preraslo u trgovački centar, a kao i u svaki drugi centar trgovine, tu se sticao svet izbliza i
izdaleka. To pruža smisao legendi da su Rim osnovali čobani i razne lutajuće skupine
raznovrsnog etničkog porekla, a donekle i objašnjava relativnu otvorenost na kojoj se
zasnivalo rimsko društvo.“ Jun Ideng
Prvi tom Istorije Rima, norveški istoričar Jun Ideng započinje opisima mitova o
osnivanju grada, upoznaje nas sa dobom najranijih kraljeva, padom monarhije i pokazuje
nam kako je mali grad-država na obalama Tibra vojnom silom i političkim umećem
postao u doba republike središte svetske imperije, kako se njegovo društvo na tom
putu menjalo i šta je omogućilo tu silovitu ekspanziju, i kako je naposletku rimska
republika završila u sukobima, nasilju, građanskim ratovima i uvođenju carstva.
Na tom putu rastućoj imperiji prete razni moćni i inteligentni neprijatelji, vojske
predvođene ljudima kao što su Hanibal, Spartak, Mitridat i Vercingetoriks, koje će
ipak naposletku savladati sposobne rimske vojskovođe sa dobro organizovanim
jedinicama. Najveća pretnja po republiku zapravo će doći iznutra, u liku
ambicioznih pojedinaca poput Sule i Julija Cezara.
Izdanje sadrži tri tematska indeksa, 19 karti i više desetina fotografija.
Jun Vikene Ideng (Jon Wikene Iddeng), rođen 1966, redovni je profesor antičke
istorije na Univerzitetu u jugoistočnoj Norveškoj i specijalni savetnik Norveškog
sindikata naučnih radnika. Pored dvotomne Istorije Rima, u doba republike i
carstva, koautor je i urednik novog izdanja Antičkog leksikona (Antikkleksikon, 2011),
kao i niza članaka i knjiga na engleskom i norveškom jeziku iz oblasti istorije
antičkih civilizacija. Urednik je priloga iz istorije Rima za Veliki norveški
leksikon.
